Kolon ve Rektum Polipleri

Polipler, kolon (kalın bağırsak) ve rektumun (kalın bağırsağın son kısmı) iç yüzünü döşeyen dokudan kaynaklanan ve bağırsak boşluğuna doğru büyüme gösteren anormal oluşumlardır. Bazı polipler saplı olurken bazıları sapsız ve yayvandır.

Kalın bağırsakta polip olması çok sık rastlanan bir durumdur; erişkin yaş grubunun %20-30’unda görülür. Poliplerin çoğu iyi huylu olmakla birlikte bazı poliplerin kanser ile ilişkisi kesinleşmiştir.

Polipler kalın bağırsağın herhangi bir yerinde olabilir ancak en sık olarak kalın bağırsağın sol kısmı, sigmoid kolon ve rektumda bulunurlar.

Poliplerin Belirtileri Nelerdir?

Poliplerin pek çoğu herhangi bir belirti vermez ve genellikle başka sebeplerle yapılan kolonoskopik girişimler veya röntgen görüntülerinde tesadüfen tespit edilirler. Ancak bazı polipler kanama, sümüksü akıntı, bağırsak fonksiyonlarında değişiklik ve nadir olarak karın ağrısı yapabilirler.

Poliplere Nasıl Tanı Konur?

Poliplere tanı çoğunlukla kolonoskopi ile kalın bağırsağın iç yüzünün doğrudan görüntülenmesi ile konur. Kalın bağırsağın endoskopik (kameralı bir tüple bağırsağın içinin görüntülenmesi) incelemesi üç şekilde yapılabilir:

(1) rijid (sert) sigmoidoskopi,

(2) fleksibl (bükülebilir) sigmoidoskopi,

(3) kolonoskopi.

Rijid sigmoidoskopi ile kalın bağırsağın anüsten yukarı doğru 20-25 cm’lik kısmı incelenebilmektedir. Fleksibl sigmoidoskopide kalın bağırsağın alt dörtte birlik ya da üçte birlik kısmı (yaklaşık 60 cm) incelenebilir. Rijid veya fleksibl sigmoidoskopi için sedasyon gerekmez.

Kolonoskopi daha uzun ve esnek bir alet kullanılarak yapılır ve tüm kalın bağırsak görülür. İşlemden önce bağırsak temizliği gereklidir ve işlem sırasında sedasyon (sakinleştirme) yapılır.

Dışkıda mikroskobik kan varlığı kolorektal hastalıklar açısından önemli bir test olsa da, sonucu negatif bir test polip varlığını dışlamaz. Bir polipin varlığının tespit edilmesi durumunda tüm kalın bağırsağın incelenmesi gerekir çünkü bu hastalarda başka poliplerin de olma olasılığı %30’dur.

Polipler Tedavi Edilmeli Midir?

Herhangi bir polipin kansere dönüşüp dönüşmeyeceğine hatasız bir şekilde karar vermenin bir yolu yoktur, bu yüzden tespit edilen tüm poliplerin çıkarılması gerekir. Poliplerin çoğu kolonoskopi sırasında kullanılan aletin içinden ilerletilen bir tel ilmiğin içine sıkıştırılarak çıkarılabilmektedir. Küçük polipler de daha basitçe elektrik akımıyla yakılarak yok edilebilir.

Poliplerin çıkarılması da dahil olmak üzere fleksibl kolonoskop ile yapılan çoğu kalın bağırsak tetkiki günübirlik şartlarda gerçekleştirilebilir. Büyük poliplerde tam çıkarılmayı sağlamak için birden fazla tedavi gerekebilir. Bazı polipler, büyüklükleri ve yerleşim yerleri sebebiyle kolonoskopik aletlerle çıkarılmazlar; bu durumda cerrahi operasyon gereklidir.

Polipler Tekrarlar mı?

Bir polip tam olarak çıkarıldıktan sonra tekrarlaması çok nadirdir. Ancak kişide polip oluşmasına neden olan faktörlerde bir değişiklik olmadığı için yeni polipler oluşabilir. Daha önceden polipleri olan hastaların %30’unda yeniden polip oluşmaktadır. Bu nedenle, polip(ler)i olduğu bilinen kişiler, bir cerrah tarafından düzenli olarak takip edilmelidirler.

*Buradaki metin genel bir bilgilendirme olup, hastalıklar  değişkenlik gösterebileceğinden kişisel değerlendirme için cerrahınızla görüşünüz.

*Amerikan Kolon ve Rektum Cerrahları Derneği’nin hasta bilgilendirme broşürlerinden tercüme edilmiştir.