Minimal invazif cerrahi (Laparoskopik cerrahi) (Kapalı cerrahi)

Genel cerrahi alanında laparoskopik (kapalı) yöntemlerin uygulandığı çok sayıda ameliyat vardır.

Geleneksel açık karın cerrahisi nasıl yapılmaktadır?

Karın içinde açık ameliyatlar nasıl yapılmaktadır?

Karın içinde açık ameliyat yapabilmek için karın duvarı cerrah tarafından genelde ortadan açılmaktadır. Ameliyat yerinin uzunluğu duruma göre değişmekte olup özellikle kanser ameliyatlarında göğüs kafesinden göbek altına kadar uzanabilmektedir. Bu şekilde yapılan ameliyatlardan sonra ameliyat yerine ait ağrı ve sızılar hastanede yatış süresini uzatabilir ve hastanın normal günlük yaşantısına dönmesini geciktirebilir.

Minimal invazif cerrahi ne demektir?

Gelişmiş teknolojiler kullanılarak karın duvarına açılan deliklerden yapılan ameliyatlardır. Bu sayede karın duvarına yapılacak uzun kesilerin önüne geçilmektedir. ‘Laparoskopik cerrahi’ terimi minimal invazif cerrahinin sadece bir çeşidi olup başka çeşitler de vardır. Bu yöntem hem iyi huylu hem de kötü huylu hastalıklarda uygulanabilir.

Karın içi ameliyatlarda uygulanabilecek minimal invazif cerrahi yöntemleri aşağıdadır:

  1. Laparoskopik ameliyat: Karın duvarına cerrah tarafından 5mm, 10mm, 15mm arasında değişen kesiler yapılmaktadır. Bu kesilerden karın duvarına ‘trokar’ denilen borular ilerletilir. Daha sonra hastanın karnı gazla (karbon dioksit) belirli bir basınca kadar şişirilir. Uzun bir çubuk şeklindeki kamera (laparoskop) ile karın içine girilir. Ameliyathanedeki ekranlardan hastanın karın içi görülür ve ameliyatlar diğer trokarlardan kullanılan uzun aletlerle yapılır.
  2. Laparoskopi yardımlı ameliyat: Bu yöntemde ameliyatın çoğu laparoskopik yöntemle yapılır ancak bir kısmı küçük bir karın kesisinden tamamlanır.
  3. El yardımlı laparoskopik ameliyat: Karın duvarına bir cihaz yerleştirilir ve buradan cerrahın bir eli karın içine girerek laparoskopik ameliyata yardımcı olunur.
  4. Tek kesiden/delikten/alandan ameliyat: Tek bir yerden (genellikle göbekten) girilen laparoskopik kamera ve aletler sayesinde bazı ameliyatların yapılması.
  5. Robotik ameliyat/cerrahi: Laparoskopik ameliyata benzemekte olup bu ameliyatlarda aletler robotun kolları tarafından kullanılır. Cerrah ise ‘konsol’ denilen robotun başka bir bölümünde durmakta olup buradaki 3 boyutlu ekrandan ve elleriyle kullandığı aletler sayesinde hasta başındaki robotun kollarını yönetir. Hastanın karnı yine laparoskopik ameliyatlarda olduğu gibi gazla şişirilir.

Minimal invazif cerrahinin avantajları nelerdir?

Bu ameliyatlardan sonra ağrı ve rahatsızlık hissi açık ameliyatlara kıyasla daha az olmaktadır. Bu da hastanede daha kısa yatış süresi, daha az ağrı kesici kullanımı, daha az iz kalması ve normal aktivitelere daha erken dönüşü sağlamaktadır. Şu da unutulmamalı ki uzun dönem sonuçlara bakıldığında açık ve kapalı ameliyatların sonuçları benzerdir. Ancak kapalı ameliyatlar erken dönemde iyileşme açısından avantaj sağlamaktadırlar.

Kapalı (minimal invazif) ameliyatlar güvenli midir?

Minimal invazif yöntemler tıpta çok sayıda araştırmanın konusu olmuştur. Güvenliği ve uygulanabilirliği birçok ameliyat yönteminde ispatlanmıştır. Hastanın özel durumu açısından doktoruyla konuşması ve hastalığına özel risk değerlendirmesi yapılmalıdır. Bazen hasta kaynaklı bazen de hastalık kaynaklı sebeplerle kapalı ameliyat yapılamamaktadır.

Hangi karın ameliyatları kapalı yöntemle yapılabilir?

Genel cerrahi alanında hemen hemen tüm karın ameliyatları kapalı yöntemle yapılabilmektedir. Geçirilmiş önceki ameliyatlar ve hastalığın yaygınlığı kapalı ameliyatın sınırlarını belirleyen en önemli faktörlerdir. Açık ya da kapalı, uygulanan ameliyatlar aynıdır.

Kolon ve rektum kanserinde kapalı ameliyatların durumu nedir?

Onkolojik prensiplere uyulduğu sürece tüm kalın bağırsak hastalıklarında kapalı ameliyatlar yapılabilir. Açık ve kapalı ameliyatları karşılaştıran çok sayıda bilimsel araştırma mevcuttur.

*Buradaki metin genel bir bilgilendirme olup, hastalıklar  değişkenlik gösterebileceğinden kişisel değerlendirme için cerrahınızla görüşünüz.

*Amerikan Kolon ve Rektum Cerrahları Derneği’nin hasta bilgilendirme broşürlerinden tercüme edilmiştir.